Θεραπεία Αποδοχής και Δέσμευσης (ACT)
Η Θεραπεία Αποδοχής και Δέσμευσης ανήκει στις Γνωστικές-Συμπεριφορικές Θεραπείες «του τρίτου κύματος», ενσωματώνοντας στοιχεία από το χώρο της ανθρωπιστικής, της υπαρξιακής και της εξελικτικής ψυχολογίας. Πρόκειται για μία ευέλικτη χρονικά θεραπευτική προσέγγιση, με συνεδρίες διάρκειας 50΄, που διεξάγονται συνήθως μία φορά την εβδομάδα.
Σύμφωνα με την ACT, οι άνθρωποι υποφέρουμε λόγω της ψυχολογικής ακαμψίας στους τρόπους με τους οποίους μάθαμε να διαχειριζόμαστε τις αναπόφευκτες δυσκολίες και τον πόνο στη ζωή μας. Αυτό σημαίνει ότι παγιδευόμαστε στις σκέψεις μας, νιώθοντας πως ορίζουν με απόλυτο τρόπο τη ζωή και τις επιλογές μας, ότι προσπαθούμε ανεπιτυχώς να ελέγξουμε ή να «ξεφορτωθούμε» δύσκολα συναισθήματα, ότι προσκολλόμαστε στις αρνητικές εμπειρίες του παρελθόντος και στις προσδοκίες μας για το μέλλον και ότι ζούμε τελικά το παρόν με έναν περισσότερο αυτοματοποιημένο τρόπο, μακριά από τις αξίες που δίνουν προσωπικό νόημα στη ζωή μας.
«Η Μελαγχολία», του Louis-Jean-François Lagrenée- Musée de Louvre, Paris, France
Στόχος της ACT είναι να βοηθήσει το θεραπευόμενο να αποκτήσει μεγαλύτερη ψυχολογική ευελιξία, να καλλιεργήσει δηλαδή την ικανότητά του να ζει μία γεμάτη και ικανοποιητική ζωή σύμφωνη με τις αξίες του, παρά τις αναπόφευκτα επώδυνες εμπειρίες που καλείται να αντιμετωπίζει στην καθημερινότητά του. Στα πλαίσια αυτά, η ACT εφαρμόζει γνωστικές διαδικασίες ενσυνειδητότητας (Mindfulness), βιωματικές και συμπεριφορικές παρεμβάσεις και δραστηριότητες που προτείνονται για το σπίτι. Ο θεραπευόμενος μαθαίνει να ζει στο εδώ και τώρα με πιο αυθεντικό τρόπο, να παρατηρεί με ενδιαφέρον και χωρίς επικριτική διάθεση τις σκέψεις και τα συναισθήματά του, να αποστασιοποιείται από αυτά, να συν-υπάρχει μαζί τους παρά τον πόνο που του προκαλούν και να αλλάζει (ή όχι) το περιεχόμενό τους, με κριτήριο το βαθμό στον οποίο τον βοηθούν να υλοποιεί στόχους που έχουν προσωπικό νόημα για τον ίδιο.
Πολυάριθμες έρευνες αναδεικνύουν την αποτελεσματικότητα της ACT σε μία ευρεία ποικιλία ψυχολογικών προβλημάτων, όπως οι αγχώδεις διαταραχές, η κατάθλιψη, η ιδεοψυχαναγκαστική διαταραχή, οι διαταραχές της προσωπικότητας (ιδιαίτερα η οριακή), η σχιζοφρένεια, το εργασιακό άγχος, η διαχείριση τραυματικών εμπειριών, ο χρόνιος πόνος, οι εξαρτήσεις, η επιληψία, η παχυσαρκία, η διακοπή του καπνίσματος, η διαχείριση του σακχαρώδους διαβήτη και η ψυχολογική προσαρμογή στον καρκίνο.
